ATLETİZMDE BAYANLAR

Fiziki aktivitenin sağladığı yararlar kadın ve erkekler için aynıdır. Atletizm çalışmaları her iki cins için de uygundur. Alınması gereken tedbirler de aynıdır. Şiddetli (ağır) bir takım hareketleri ön hazırlık olmadan yapmamak gerekir. Bayanlar atletizminin gelişimini uzun yıllar ön yargılar engellemiştir, ama günümüzde genelde anlaşılmıştır ki atletizm çalışmaları kadınlar için zararlı değildir. Tersine modern kadın imajıyla tam bir uyum göstermektedir.

Atletizmin vucüt şeklini deforme ettiği görüşü büyük ihtimalle bazı atış sporcularının görüşüne dayanılarak ortaya atılmıştır. Bu derece çeşitlilik gösteren bir sporun avantajları da fazladır; her tür fiziğe sahip insanın değişik branşlarda uzmanlaşma imkanı vardır. Uzun-kısa, süratli veya kuvvetli ya da çevik, atletizmde herkese yer vardır.

Önemli olan erkek - kadın performansları arasında bir kıyaslamaya gidilmemesi gereğidir. Çünkü, bu iki kavram birbiriyle doğrudan ilgili değildir. İlk dünya erkek atlet rekorlarının bugün nasıl çok gerilerde kaldığını, hatta günümüzde kadın atletlerin bunlardan çok daha iyi dereceler yaptıklarını görüyoruz. O günlerde bu rekorlar türlerinin en mükemmel atletik özelliklerini taşıyan erkek atletlerce kırılmıştı. Son durum ise kadınların da erkeklerin yanısıra, göz kamaştırıcı atletik gelişimde pay sahibi olduklarını gösteriyor. Öte yandan kadınların çok daha süratli seyreden biyolojik gelişimleri, onların daha genç yaşta, erkeklerde olduğu kadar da iyi sonuçlar almalarını engellemektedir. Atletizm yaşamları daha uzun süre oluyor. Erken olgunlaşma da daha iyi performans için bir avantaj haline geliyor. (Örnek:Jarmila KRATOCHVİLOVA)

  1. MÜSABAKA PROGRAMI
  2. KOŞU: 100 m, 200 m, 400 m, 800 m, 1500 m, 3000 m, maraton
    ENGELLİ KOŞU: 100 m (0.84 m.lik on engel, ilk engele 13 m mesafe, engeller arası 8.50 m ve sonda 10.50 m)400 m (1974 de programa alındı); (0.76 m.lik on engel, ilk engel 45 m mesafede, engeller arası 35 m ve sonda 40 m)
    BAYRAK: 4x100 m, 4x400 m
    ATLAMALAR: Yüksek atlama, uzun atlama
    ATMALAR: Gülle (4 kg), disk (1 kg), cirit (600 gr)
    HEPTATLON: 200 m, 100 m koşular, engelli koşu, gülle atma, yüksek atlama,uzun atlama ve 800 m koşu(Bütün yarışmalar aynı gün veya arda arda 2 günde yapılabilir.

  3. YAPISAL FARKLILIKLAR
    1. ANATOMİK

      Bayanlarda, bacaklar daha kısa, kalçalar daha geniş , göğüs daha dar, karın eğimi daha değişik, omurga daha çukur, diz ve dirsekler daha fazla dış bükeydir. Kas hacmi daha ufaktır ve yağlı doku miktarı daha fazladır.

    2. ORGANİK

      Ciğer hacminin daha az ve göğüs kısmının yetersiz elastikiyetine bağlı olarak solunum kapasitesi daha azdır. Maximum oksijen kullanımı da erkeklerden daha azdır. Yine erkeklere göre kalbin daha küçük, kan hacminin daha düşük ve kanda alyuvarlar sayısının daha az olmasına bağlı olarak kalp-dolaşım fonksiyonu sınırlıdır. Sinir-kas sistemi de daha düşük tondadır. Lif hacmi ve kuvveti de daha düşüktür. Kas aktivetisinin biyokimyasal etkinliği daha azdır. Hormonal dönüşüm dönemlerinde performans düşebilir. Ama bu durum genel bir kural değildir.

    3. PSİKOLOJİK

      Duygusallık ve duyarlılık daha gelişkindir. Bu durum kadın atletleri çalıştırırken yeni faktörlerin göz önüne alınmasını gerektirir.

      SONUÇ: Bayanlarda, kuvvet ve sürat daha sınırlı (sinir-kas fonksiyonu), sürat eforunu sürekli kılma becerisi (biyokimyasal) ve devamlı eforlara dayanabilme özelliği (kalp-solunum foksiyonu) daha alt seviyelerdedir ancak mükemmel elastikiyetleri, bükülebilirlik ve eş güdüm (koordinasyon) becerilerinin yanısıra şevk, idrak ve sabır gibi özellikleri göz önünde tutulmalıdır.

  4. TEKNİK FARKLILIKLAR:
  5. (Yapısal farklılıklardan doğar)

    KOŞULAR
    Fule mesafesi daha kısa ama fule oranı benzerdir. Kol hareketi daha yetersizdir.

    ENGELLİ KOŞULAR
    Engel yüksekliğinin düşük olması açık aşma hareketine izin verir. Serbest bacağa daha çabuk ve daha iyi koordineli çalışma, diğer bacağa daha süratli ve daha ekonomik çalışma olanağı tanır.

    YÜKSEK ATLAMA
    Binme stili kadınlar için o kadar uygun bir stil değildir. Çünkü sıçrayış için daha az kuvvetliler ve son fulede daha fazla yükseklik kaydedip engeli aşma imkanları düşüktür. Fosbury tekniği bayanlar için daha uygundur, çünkü bu teknikte sürat ve esneklik daha önemlidir. Hatta sürat Flop'u en uygunudur.

    UZUN ATLAMA
    Ön koşu mesafesi daha kısadır. Hang (asılma) tekniği veya 1-1/2-21/2 Hitch Kick (adımlama) yaygın olarak kullanılır.

    GÜLLE ATMA
    Performans sürati çok önemlidir. Çünkü, gülle erkeklerinkiden 3 kg daha hafiftir. Bayanlar için çok uygun bir branştır.

    DİSK ATMA
    Çemberden düz, seri bir geçiş gereklidir ki, azami ivme güçsüzlükten doğan dezavantajı telafi edebilsin. Küçük yapılı atletlerin ivme kazanabilmek için daha fazla yere sahip olacakları açıktır.

    CİRİT ATMA
    Kadınlar bükülebilirlik avantajlarını kullanmalıdırlar (özellikle son aşamada).

  6. ANTRENMAN FARKLILIKLARI
  7. KOŞULAR
    "Üçte birlik kanun" diyebileceğimiz kural uygulanır;
    1. Erkek için gerekli mesafenin üçte birini iptal edin.
    2. "İnterval" serilerinin üçte birini iptal edin.
    3. Dinlenme aralarına aynı miktarda ilave edin.
    Üç ayrı modifikasyon aynı anda uygulanmaksızın tercih edilir. Çok fazla ağır antreman tercih edilmez. Kadınların tekrar güç kazanmaları erkekte olduğundan fazla zaman gerektirir.

    ATLAMALAR
    Tüm atlamalar dinamik güç alıştırmalarıyla yapılmalı. Kısa yukarı koşular ve orta ağırlıklarla seri şekilde çalışmalar yapılabilir. Esneklik alıştırmaları özel önem taşır.

    ATMALAR
    Kuvvetlenme çalışmaları genelden özele doğru yapılmalı (sub-maksimal ağırlıklarla).

    ATLAMA VE ATMALARDA HADDİNDEN FAZLA TEKRARDAN KAÇINILMALIDIR